Rodzaje badań
Najczęściej zlecane badania diagnostyczne
- Laboratorium
krew, mocz i inne - RTG
kości, stawy, klatka piersiowa - USG z Dopplerem
jama brzuszna, tarczyca, naczynia - EEG
zapis czynności mózgu - EKG i próba wysiłkowa
na bieżni - Badanie słuchu
w kabinie ciszy
Badania
Na czym polegają badania
Krótko o każdym badaniu – co się bada, jak wygląda samo badanie i kiedy potrzebne jest skierowanie.
Badania krwi i moczu
Morfologia, glukoza, cholesterol, hormony tarczycy, badanie moczu i kału. Krew pobiera się zwykle rano, na czczo. Na NFZ badania zleca lekarz, a prywatnie większość z nich zrobisz w punkcie pobrań bez skierowania.
RTG (prześwietlenie)
Zdjęcie kości, stawów, kręgosłupa, zatok lub klatki piersiowej. Badanie trwa kilka minut i zwykle nie wymaga przygotowania. RTG zawsze wymaga skierowania od lekarza – także wtedy, gdy płacisz za nie prywatnie.
USG i USG Doppler
Ocena narządów jamy brzusznej, tarczycy, piersi, stawów i naczyń krwionośnych. Doppler pokazuje przepływ krwi w żyłach i tętnicach. Badanie jest bezbolesne i bez promieniowania, a prywatnie możesz je zrobić bez skierowania.
EKG i próba wysiłkowa
Zapis pracy serca w spoczynku i podczas marszu na bieżni. Zwykłe EKG trwa kilka minut, próba wysiłkowa – kilkadziesiąt minut i pomaga ocenić, jak serce radzi sobie z obciążeniem.
EEG
Zapis czynności bioelektrycznej mózgu, zlecany najczęściej przez neurologa – np. przy omdleniach, napadach drgawek czy silnych bólach głowy. Badanie jest bezbolesne – elektrody tylko odbierają sygnał.
Badanie słuchu (audiometria)
Audiometria w kabinie ciszy – sprawdza, jak słyszysz dźwięki o różnej wysokości. Wystarczy reagować na usłyszane sygnały.
Przygotowanie
Jak przygotować się do badania
Większość badań nie wymaga specjalnych przygotowań. Kilka prostych zasad pomaga jednak uzyskać wiarygodny wynik.
- Na czczo
badania krwi i USG jamy brzusznej - Pełny pęcherz
USG pęcherza i miednicy - Wygodny strój
próba wysiłkowa na bieżni - Czyste, suche włosy
badanie EEG - Lista leków
i wyniki wcześniejszych badań
Przewodnik po badaniach
Na czym polega badanie i jak się do niego przygotować
Zapis pracy serca podczas marszu na bieżni. Warto przyjść w wygodnych butach.
Czytaj →
Pytania pacjentów
Skierowanie na badania – najczęstsze pytania
Kiedy potrzebujesz skierowania na RTG, USG i badania krwi – na NFZ i prywatnie.
Czy na prywatne RTG potrzebne jest skierowanie?
Tak. Badanie z użyciem promieniowania rentgenowskiego wykonuje się zawsze na podstawie skierowania od lekarza – także wtedy, gdy płacisz za nie sam. Wymaga tego ustawa Prawo atomowe: każda medyczna ekspozycja na promieniowanie musi mieć uzasadnienie.
Czy na USG potrzebne jest skierowanie?
Na NFZ – tak, od lekarza z umową z NFZ. Prywatnie USG zwykle można zrobić bez skierowania, bo badanie nie wykorzystuje promieniowania.
Kto może zlecić bezpłatne badania na NFZ?
Lekarz rodzinny albo specjalista, który ma umowę z NFZ lub pracuje w placówce z taką umową. Skierowanie z prywatnego gabinetu nie uprawnia do bezpłatnych badań.
Jak bezpłatnie zrobić podstawowe badania profilaktyczne?
Osoby, które skończyły 20 lat, mogą skorzystać z programu „Moje Zdrowie”. Po wypełnieniu ankiety w IKP, aplikacji mojeIKP albo w przychodni POZ przychodnia zleca m.in. morfologię, glukozę, lipidogram, kreatyninę i TSH, a potem omawia wyniki na wizycie podsumowującej.